moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Dzień Podchorążego na pamiątkę powstania

Nocą 29 listopada 1830 roku nad Warszawą pojawiła się łuna. To był sygnał dla młodych słuchaczy Szkoły Podchorążych Piechoty do ataku na Belweder. Siedzibę miał tam znienawidzony przez Polaków rosyjski dowódca naszej armii wielki książę Konstanty. Ten dzień zapoczątkował powstanie listopadowe, dziś jest też świętem wojskowych studentów.

– Noc listopadowa rozpoczynająca powstanie to dzieło młodych wojskowych patriotów – podkreśla gen. bryg. prof. Zygmunt Mierczyk, rektor Wojskowej Akademii Technicznej. Dodaje, że to oni porwali za sobą wojsko i ludność cywilną do walki z caratem. – Warto o tym przypominać, dlatego rocznica tej nocy na wszystkich wojskowych uczelniach obchodzona jest jako Dzień Podchorążego – mówi rektor.

Powstanie listopadowe ze wszystkich naszych zrywów narodowych miało największą szansę powodzenia. – Królestwo Polskie, mimo unii z Rosją i zwierzchnictwa cara Mikołaja I, było w miarę samodzielne, miało własną konstytucję i armię – opowiada historyk Roman Matuszewski, kustosz warszawskiego Muzeum Wojska Polskiego.

Jednocześnie w Królestwie w 1830 roku narastało niezadowolenie spowodowane ograniczaniem swobód przez cara: zniesieniem wolności prasy, zawieszeniem zgromadzeń i prześladowaniem organizacji niepodległościowych. W tym samym roku wybuchły zwycięskie rewolucje we Francji i Belgii. W Polsce car postawił armię w stan gotowości i nasi wojskowi bali się, że otrzymają rozkaz tłumienia belgijskiego powstania.

Istniejące w warszawskiej Szkole Podchorążych Piechoty sprzysiężenie słuchaczy pod dowództwem instruktora ppor. Piotra Wysockiego postanowiło wystąpić przeciwko władzom rosyjskim. Sygnałem do wybuchu powstania wieczorem 29 listopada był pożar browaru na Solcu. – Polacy! Wybiła godzina zemsty. Dziś umrzeć lub zwyciężyć potrzeba! – tak młodych spiskowców zachęcał do walki ppor. Wysocki.

Grupa 24 podchorążych zaatakowała Belweder – siedzibę wodza naczelnego polskiej armii i brata cara Mikołaja I –  wielkiego księcia Konstantego. Księciu udało się jednak zbiec w kobiecym przebraniu. Powstańcy, dzięki pomocy warszawiaków, zdobyli za to stołeczny Arsenał i znajdującą się w nim broń. Następnego dnia, wraz z uzbrojoną ludnością cywilną, wojskowi opanowali stolicę.

– W 1830 roku uczestnicy powstania musieli wybierać między wiernością przysiędze, a wiernością narodowi. Wtedy rację mieli podchorążowie, ale dziś w wolnej Polsce żołnierz musi być wierny przysiędze – mówił o tych wydarzeniach rok temu w czasie obchodów Dnia Podchorążego prezydent Bronisław Komorowski.

Pierwszy wódz naczelny powstania gen. Józef Chłopicki usiłował prowadzić rokowania z carem, ten jednak zażądał bezwzględnej kapitulacji. Wtedy Sejm ogłosił powstanie przeciw Rosji, a pod koniec stycznia 1831 roku radykalne Towarzystwo Patriotyczne uchwaliło detronizację cara, zrywając unię polsko-rosyjską. W odpowiedzi, w lutym granice Królestwa Polskiego przekroczyła armia rosyjska pod wodzą feldmarszałka Iwana Dybicza. – W tym momencie powstanie przerodziło się w wojnę polsko-rosyjską – zaznacza Roman Matuszewski.

Pierwsze bitwy, m.in. pod Stoczkiem, wygrali powstańcy, mimo to Rosjanie dotarli do Olszynki Grochowskiej pod Warszawą. 25 lutego rozegrała się tutaj największa bitwa powstania, dzięki której Polacy powstrzymali carskie natarcie i ruszyli do kontrofensywy. Powstańcy zwyciężyli pod Dębem Wielkim i Iganiami. Potem jednak ówczesny dyktator gen. Jan Skrzynecki przerwał natarcie. Rosjanie odzyskali siły i w maju wygrali bitwę pod Ostrołęką, to złamało ducha polskich żołnierzy.

Carska armia, którą dowodził już feldmarszałek Iwan Paskiewicz, ponownie we wrześniu 1831 roku dotarła do Warszawy. Po ciężkich walkach dowództwo powstania poddało stolicę. Kilka tygodni później rozpadł się Sejm, rząd i wojsko, a w końcu października nastąpił ostateczny upadek powstania.

Do przegrania wojny przyczynili się nieudolni dowódcy, przewaga militarna Rosji i brak wsparcia ze strony chłopstwa. Polakom zabrakło też poparcia ze strony państw zachodnich, które uznały powstanie za wewnętrzną sprawę Imperium Rosyjskiego. – Gdyby udało się nam dotrwać do 1932 roku odnosząc sukcesy, to możliwe, że doczekalibyśmy się międzynarodowej pomocy militarnej lub politycznej – uważa historyk z Muzeum.

Po klęsce car ograniczył autonomię Królestwa Polskiego, wcielił armię polską do rosyjskiej, zniósł polski Sejm i samorząd, zrusyfikował administrację i na koszt Polaków zbudował w Warszawie pilnującą jej Cytadelę. Mimo to po 32 latach Polacy wzniecili kolejny zryw.

Po raz pierwszy święto w rocznicę wybuchu powstania obchodzono jeszcze pod zaborami w 1908 roku w konspiracyjnej Szkole Podchorążych we Lwowie. Na stałe wprowadzono je po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Z tej okazji władzę w szkołach na jeden dzień przejmują podchorążowie, odbywają się inscenizacje nocy listopadowej, wystawiane są warty w historycznych mundurach z 1830 roku.

AD

autor zdjęć: WSOWL

dodaj komentarz

komentarze


Optyka dla żołnierzy
 
25 lat w NATO – serwis specjalny
Ocalały z transportu do Katynia
Zbrodnia made in ZSRS
Charge of Dragon
Gen. Kukuła: Trwa przegląd procedur bezpieczeństwa dotyczących szkolenia
Puchar księżniczki Zofii dla żeglarza CWZS-u
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Aleksandra Mirosław – znów była najszybsza!
Szpej na miarę potrzeb
Front przy biurku
Na straży wschodniej flanki NATO
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Rakiety dla Jastrzębi
Bezpieczeństwo ważniejsze dla młodych niż rozrywka
W Brukseli o wsparciu dla Ukrainy
Mundury w linii... produkcyjnej
Jakie wyzwania czekają wojskową służbę zdrowia?
Kosiniak-Kamysz o zakupach koreańskiego uzbrojenia
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
NATO on Northern Track
Żołnierze-sportowcy CWZS-u z medalami w trzech broniach
Czerwone maki: Monte Cassino na dużym ekranie
WIM: nowoczesna klinika ginekologii otwarta
Wojna w świętym mieście, część trzecia
Strategiczna rywalizacja. Związek Sowiecki/ Rosja a NATO
NATO zwiększy pomoc dla Ukrainy
Zmiany w dodatkach stażowych
Znamy zwycięzców „EkstraKLASY Wojskowej”
Koreańska firma planuje inwestycje w Polsce
Rozpoznać, strzelić, zniknąć
Przygotowania czas zacząć
Odstraszanie i obrona
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Prawda o zbrodni katyńskiej
Zachować właściwą kolejność działań
W Rumunii powstanie największa europejska baza NATO
NATO na północnym szlaku
Wojna w świętym mieście, epilog
Kolejne FlyEle dla wojska
Święto stołecznego garnizonu
Wojna w świętym mieście, część druga
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Sprawa katyńska à la española
Tusk i Szmyhal: Mamy wspólne wartości
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Marcin Gortat z wizytą u sojuszników
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Barwy walki
Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi w crossie
Wojna w Ukrainie oczami medyków
Wieczna pamięć ofiarom zbrodni katyńskiej!
V Korpus z nowym dowódcą
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
SOR w Legionowie
Operacja „Synteza”, czyli bomby nad Policami
Sandhurst: końcowe odliczanie
Kadisz za bohaterów
Polak kandydatem na stanowisko szefa Komitetu Wojskowego UE
Głos z katyńskich mogił
Cyberprzestrzeń na pierwszej linii
Ramię w ramię z aliantami
Strażacy ruszają do akcji
Potężny atak rakietowy na Ukrainę
Szarża „Dragona”

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO